سزانه

sezaneh — Wed, 23 Jul 2008 13:41:38 GMT

ملالی نیست جز...!

sezaneh — Sat, 19 Jul 2008 16:45:18 GMT

درخت کاکتوس، بابالنگ دراز کویر هر روز پاهاشو می کشونه که شاید نوک انگشتاش به سر آب برسه. هر روز به هیچی هم نمیرسه که نمی رسه. انتهای پاهاشم گوشه کنارای کویر جا میذاره، شاید هم به خاطر همینه که هر روز هم به هیچی نمیرسه.

رنگ و روش همیشه پریده و سر و روش همیشه ژولیده است. اما از یه چیزش خوشم میاد . از اینکه پاهاش نلغزیده، همین طور شق و رق راس خوابیده. شاید هم خواب میخ دیده ولی خودش خیلی هنر ِ که بین این همه خار و بوته که به زمین چشم دوختن یه کسی به آسمون نگاه میکنه!

sezaneh — Sun, 06 Jul 2008 16:33:18 GMT

یک دقیقه سکوت

اینجا

استخوانهای شاعری

پوک می شود.

یک دقیقه سکوت

اینجا

سلولهای رقاصه ای

آب می شود.

یک دقیقه...

تنها یک دقیقه کافی است

تا بوی متعفن لاشه ای کافور خورده

مغز استخوانت را بسوزاند...

...

و حالا

رقاصه ای شاعر داریم

به احترامش

همه

قیام کنید...!!

ض ز ض

sezaneh — Fri, 04 Jul 2008 18:25:16 GMT

قرنها فاصله است...!

آنوقت

دو ضلع و زاویه ی بین...؟!!

مرد من سبیل دارد...!

sezaneh — Sat, 28 Jun 2008 13:38:22 GMT

مرد من را ندیدی؟! سبیل دارد، قدش هم از قد پسر طاهره خانم ده سانت بلندتر است. شب عروسی به زور کفش پاشنه ۱۰ سانتی و موهای بالا برده تازه می رسیدم به سر شانه هاش.

ندیدی؟! مرد من خوب است. خیلی خوب، آنقدر که تمام مردهای کوچه چشم دیدنش را ندارند. خودم چندبار شنیده بودم که طاهره خانم سرکوفت شوهر مرا به شوهر خودش می زد. ببین! اینجوری می نشیند روی صندلی... خوب نگاه کن،دستهایش را روی دسته می گذارد و پای راستش را روی پای چپ، تکان تکان میدهد و گردن کج میکند. وقتی اینجوری نگاهم میکند انگاری که مُرده... نه مَرد من نمُرده، مرد من زنده استو نه...نه... گریه نمی کنم. داشتم میگفتم:زیر شلواری راه راه میپوشد، چیز عجیبی نیست،مادرم میگوید مردها علاقه زیادی به راه راه های لباسهای خانگی شان دارند. اما ببین! خوب گوش کن! اگر دیدیش به روی خودت نیاوری که من راجع بهش با تو حرف زدم ها...! خجالتی است. دوست ندارد جلوی دیگران ازش تعریف کنم، وقتی تعریف میکنم سبیلهایش را می جود و سرش را می اندازد پایین و زیر چشمی به من حالی میکند که نباید...! وای نمیدانی، مرد من خیلی مرد است.

سرت را بیاور جلوتر. اینها که از این چیزها حالیشان نمیشود. زنهای اینجا یا ترشیده اند یا شوهرشان را دوست ندارند. چشم ندارند مرد مرا ببینند. اما تو، خودت الان گفتی مرد مرا یکبار از دور دیده ای. گفتی فهمیدی از همان دور که چقدر آقاست. نکند تو...؟! نه...نه...مرد من اصلاً به زن غریبه نگاه نمیکند، من مَردم را می شناسم.

میدانی خورشت قیمه خیلی دوست دارد، نمیدانی قیافه اش با آن سبیلهای چرب و چیلی چقدر دیدنی می شود...! می شود عین این پسر بچه های تخس دو ساله، تجسم کن یک پسر بچه سبیلو، چقدر با مزه است.!

نفهمیدم یکهو چی شد. انگاری فشارم افتاد و غش کردم، وقتی به هوش آمدم دیدم اینجا هستم و تو توی تخت بغلی داری به من می خندی...! از همان لحظه به دلم نشستی. میدانی اگر هوو داشتم دوست داشتم تو هووی من بودی. اما نه. مرد من که اهل این حرفها نبود... قبلش؟ نه، قبلش را یادم نمی آید. اما هر چه بود من بعد از آن ماجرا دیگر مردم را ندیدم. ببینم برایت دسته گل آورده اند، چه گلهای قشنگی! اما مرد من چرا نیامده؟! حتماً برایش اتفاقی افتاده،مطمئن هستم اگر چیزی نبود تا حالا...ببین پدرم دارد می آید، چیزی نگو... دوست ندارد من از شوهرم تعریف کنم، اصلاً نمی تواند به خودش بقبولاند زنی مردش را دوست داشته باشد. آخر مادرم هیچوقت دوستش نداشت، میگفت:"به زور مرا دادند به این دیو..." اما مرد من دیو نیست، خودت نگفتی از دور دیدی اش که چقدر آقاست؟!

اصلا بیا بخوابیم. حوصله حرفهای تکراری پدر را ندارم. شاید هم خوابش را دیدیم.

...

می خوابد و خواب میبیند که مردش آمده، با سبیلهای چرب و چیلی و ... از خواب می پرد و میرود توی فکر... چرا مردی که همراه پدر بود و سبیل نداشت گونه هایش خیس بود؟!

داخل آسایشگاه بیمارستان روانی و روی همه تختها، همه زنها خواب مردهایشان را می دیدند!

به او که عاشقانه حوا را دوست داشت...

sezaneh — Tue, 24 Jun 2008 02:19:00 GMT

مادر تمام زندگیش

سجاده ای است گسترده

در آستان وحشت دوزخ

مادر همیشه در ته هر چیزی

دنبال جای پای معصیتی می گردد

و فکر میکند که باغچه را کفر یک گیاه

آلوده کرده است.

مادر تمام روز دعا می خواند

مادر گناهکار طبیعی است

و فوت میکند به تمام گلها

و فوت میکند به تمام ماهی ها

و فوت میکند به خودش...

فروغ...

sezaneh — Tue, 17 Jun 2008 02:16:18 GMT

شعاریسم...!!

sezaneh — Tue, 10 Jun 2008 05:47:18 GMT

تفاوت یک پیامبر با یک شاعر این است که پیامبر آنچه را که می آموزاند می زید. شاعر چنین نمی کند می تواند اشعاری عالی درباره عشق بنویسد و در همان زمان زندگی خود را بی عشق ادامه دهد.

آنچه که اساسا از این جمله جبران بر می آید آن است که شاعر مرد حرف است نه عمل. اینجا در مورد خواص صحبت نمی کنم تا فردا آرواره های حس شاعر دوستی شما ذهنم را نجود. به بیان دیگر شاعر اهل شعار دادن است نه عمل که اگر چنین بود فاصله چندانی با پیامبری نداشت هر چند کم نبودند کسانی که از پیامبری چیزی کمتر نداشته اند...

بحث بر سر شعار در شعر است.اینکه شعار در شعر به همان معنایی است که در محاورات روزانه خود به کار میبریم؟! شعار نده...! یعنی فقط حرف نزن و عمل کن...! در عالم واقع وقتی فردی را میبینیم و با جنبه های رفتاری او کاملا اشنایی داریم ممکن است بگوییم شعار نده چون مطمئن هستیم که او این کار را انجام نمی دهد. اما برای شعار بودن یک اثر خواه شعر باشد یا داستان یا مقاله و هر چیز دیگری چه معیاری وجود دارد؟! آیا به صرف اینکه از مفاهیم مثلا کلیشه در کار استفاده شده می شود گفت که این کار شعار است؟! آیا معیار دقیق و سنجیده ای است؟!

مثلا ببینید جایی که دکتر رضا براهنی جهان بینی سعدی را زیر سوال می برد و آنرا شعار می خواند می گوید :" موقعی که سعدی می خواهد جهان بینی نشان دهد میبینیم که در واقع شعار میدهد. آن " بنی آدم اعضای یکدیگرند" آن " رسد آدمی به جایی که جز خدا نبیند" آن " نام نیکو گر بماند زادمی..." همه شعارهای انسانی خوبی هستند، ولی عشق سعدی، بیشتر یک عشق جسمانی است، و سعدی از آن عشق جسمانی و از تجلیل آن عشق فراتر نمی رود، گر چه می گوید:" طیران مرغ دیدی، تو ز پای بند شهوت، به در آی تا ببینی طیران آدمیت" ولی این را فقط می گوید. خودش آن طیران آدمیت را تجربه نمی کند، چرا که اگر آن طیران آدمیت را تجربه کرده بود، فریاد میزد:" طایر گلشن قدسم چه دهم شرح فراق/ که در این دامگه حادثه چون افتادم " و واقعیت زمانه همان دامگه حادثه است و حافظ با شور و هیجان احساس غربت تمام از دور افتادن خود از آن طیران در عالم قدسی حرف می زند. (گزیده ای از ادب فارسی- علی اصغر خبره زاده- چاپ زمان ۱۳۵۲-ص ۷۹)

اینکه سعدی چه سوابقی داشته یا چه میکرده و چه میگفته نمی تواند معیاری باشد بر اینکه بخواهیم شخصیتش را شعار بخوانیم یا به صرف اینکه حافظ با شور و هیجان خاصی شعر می سروده او را از زمره شعار دهندگان خارج کنیم.

بعضی حرفها از دهانهای بزرگی خارج می شوند که این دهانهای بزرگ انگار سندی هستند بر درستی و صحت یا سقم این سخنان شاید نه چندان...(با کلی تغییر و تحول از حسین میرزایی)

شاید برای اینکه انگشت اتهام شعاری بودن به سویمان دراز نشود باید خود را از قید کلیشه رها کنیم اما باز چه معیاری وجود دارد برای کلیشه بودن یک حرف یک اثر یک اندیشه... آنهم در دنیایی که هر کس معیارهایش را خودش تعیین میکند. در دنیایی که تفاوت معیارها و اندیشه ها از فرش است تا به عرش.

آنچه که ما با آن به عنوان یک اثر هنری روبرو می شویم فقط چیزی است که میبینیم و می توانیم لمسش کنیم نه نویسنده آن یا هر چیزی که به نوعی با آن ارتباط دارد. اینکه بخواهیم اثر را با شخصیت خالقش مطابقت دهیم و قضاوت کنیم به عقیده من بزرگترین ظلمی است که می شود در حق ارائه دهنده اثر کرد.

در یک نویسش تنها چیزی که مهم است شرکت در مبادله ای است که متن با خوانند برقرار میکند و اگر این مبادله به میلمان نبود نباید آنرا شعار یا هر چیز دیگری بخوانیم...

" خود" بودن در متن چیزی نیست که با فاکتورها و مقیاسهای منطق بشود آنرا فهمید حتی از دست احساس هم در این میان کاری بر نمی آید تا به داد ما برسد در کالبد شکافی آنچه که از تشریح کلمات و جملات بر می آید.

"آنچه که شاعر باید انجام دهد به دست آوردن تصویری است از خدای یک حقیقت جدید آنهم با تکیه بر وقاحت زمانه و واقعیت پلید ان. هر چند که این کار از دوران مولوی و حافظ مشکلتر است. مولوی توانست به قونیه پناه ببرد و شیراز حافظ تا حدودی از تعدی مغولان در امان بود. ولی در دنیای امروز شاعر درست در میدان وقاحتها زندگی میکند...!" تکلیف چیست؟! شاعری که سلاحی جز قلم خود ندارد... شاعری که پا ندارد... شاعری که دست ندارد... شاعری که چشم ندارد... آیا باز هم متهم است به شعار دادن...! تکلیف چیست؟!

.........................

ظریفی در این بین میگفت می دانی چرا می گویند ملت ایران همه بالقوه شاعرند؟! چون ما همه ملت حرفیم...!!!!

اثرات زخم معده ...!

sezaneh — Sat, 07 Jun 2008 19:59:18 GMT

اگر به من بگن دوست داری یه سفر بری مریخ ؟ میگم: " نه"! حتماً بعدش هم ازم میپرسن چرا؟ تو که از دست زمین ذله شدی دیگه چرا؟ بابا بیا یه دو سه روزی برو مریخ که از دست این آدما راحت بشی، برو اونجا بلکم توی اون تنهایی یک نفس راحت کشیدی....میگم: "برین... بابا دلتون پیچ میره. برم اونجا که چی بشه...اونجام یه جایی بدتر از اینجا.تازه اینجابدون دم ودستگاه نمی تونم نفس بکشم اونجا باید کلی دم و دستگاه وصل کنیم به پوزمون. بعید بدونم بشه نفس کشید. من که فکر نمی کنم... تازشم ، فکر می کنی مریخ آدم پیدا نمیشه ،شانس ما اگه یه روزی تصمیم بگیریم بریم مریخ، تمام آدمای زمین کوچ می کنن و میرن اونجا خونه می سازن، ما که شانس نداریم . انگار بند نافمون به تک تک آدمای اطرافمون وصل شده . اگر من برم همه پشت سرم میان. میدونی چرا؟ می خوان دیوونم کنن، می خوان سرم رو با حرفهاشون بخورن. اصلاً تو دلت واسه کی سوخته؟ مگه مریخ ما رو راه می دن؟! اونم منو میشناسه. قدم نحسم اگه پا بذارم توی مریخ شک ندارم، این سیاره ای که چندین و چند هزارساله که داره زندگی می کنه متلاشی میشه و هر تکه اش یه جایی میره.حالا هی بگو پاشو برو مریخ. می دونم آخرش هم هر چند که آدم سرسختی باشی میگی:" بابا غلط کردم همین جا که هستی توی زمین خودمون بمون وبمیر...؟!"

sezaneh — Fri, 06 Jun 2008 03:08:05 GMT

نه عزیزم!

ما بیهوده به انتظار نشسته ایم

شاعران

جمله گی در خاطرات دور زمان

در هیأت مرگ به دیار سکوت هجرت کرده اند

شعر یعنی صداقت موزون واژه گان معصوم.

علیرضا روح نواز